Hvað ætti ég að vita áður en ég fæ krónu
Hvert er ferlið við að fá tannkrónu?
Ferlið við að fá tannkrónu fer yfirleitt fram í nokkrum skrefum:
- Tönnin og tannholdið eru deyfð.
- Tekin eru mát og litur tannarinnar metinn.
- Tönnin er undirbúin með niðurslípun.
- Lokaafsteypur eða mát eru tekin.
- Bráðabirgðakróna er sett á meðan beðið er eftir varanlegri krónu.
- Varanlega krónan er sementuð á sinn stað.
Get ég notað rafmagnstannbursta á tannkrónu?
Ef þú ert með tannígræðslu eða nýlega uppsetta tannkrónu er almennt ráðlagt að nota rafmagnstannbursta með varúð fyrstu dagana. Titringur getur í sumum tilfellum haft áhrif á nýlega límda krónu.
Leiðbeiningar eftir niðurslípun og bráðabirgðakrónu
- Forðastu að bursta beint á meðhöndlaða svæðið fyrstu dagana.
- Forðastu harðan, heitan, klístraðan eða seigan mat.
- Forðastu súra og áfenga drykki.
Bráðabirgðakrónan er fest með sérstöku bráðabirgðalími sem er hannað þannig að auðvelt sé að fjarlægja krónuna þegar varanlega krónan er tilbúin.
Undirbúningur fyrir tannkrónu
Er undirbúningurinn sársaukafullur?
Flestir upplifa undirbúning fyrir tannkrónu sem nær sársaukalausan. Munnurinn er deyfður áður en tannlæknirinn byrjar að slípa tönnina, laga hana eða taka mát.
Undirbúningurinn tekur yfirleitt 50–90 mínútur, en það fer eftir fjölda tanna sem þarf að meðhöndla.
Fyrst eru skemmdir fjarlægðar ef þær eru til staðar. Síðan er tönnin byggð upp eftir þörfum og mótuð þannig að krónan passi nákvæmlega. Þú gætir heyrt í borum, en ættir ekki að finna fyrir verkjum þar sem staðdeyfing er notuð.
Hversu lengi getur tönnin verið aum eftir undirbúning?
Eftir undirbúning fyrir krónu má búast við eymslum í 4–7 daga. Tennur sem eru enn lifandi (ekki rótarfylltar) geta verið viðkvæmar fyrir hita og kulda á sama tímabili.
Væg blæðing eða litabreyting í tannholdi í kringum tönnina er eðlileg og gengur yfir á nokkrum dögum með réttri umhirðu.
Hvað á að forðast eftir að hafa fengið krónu?
Borðaðu mjúkan mat og forðastu klístraðan mat eins og karamellur og rúsínur sem geta losað krónuna.
Einnig er ráðlagt að forðast mjög harðan eða stökkan mat eins og hnetur, popp, sellerí og hráar gulrætur fyrstu 24 klukkustundirnar eftir að varanlega krónan er sett á.
Er meiri sársauki við að fá krónu en fyllingu?
Flestir upplifa ekki meiri óþægindi við að fá krónu en við hefðbundna fyllingu. Deyfing er notuð til að tryggja að meðferðin sé eins þægileg og mögulegt er.
Af hverju er tannholdið aumt eftir undirbúning krónu?
Það er eðlilegt að finna fyrir viðkvæmni í tannholdinu eftir meðferð. Tannholdið þarf tíma til að jafna sig og aðlagast nýju krónunni.
Væg verkjalyf geta hjálpað til við að draga úr óþægindum ef þörf krefur.
Hvenær má borða eða drekka eftir að króna hefur verið límd?
Best er að bíða í að minnsta kosti 30–45 mínútur áður en drukkið er.
Eftir að varanleg króna hefur verið límd er ráðlagt að forðast klístraðan mat fyrsta sólarhringinn. Eftir það geturðu yfirleitt borðað, drukkið og hreinsað tennurnar eins og áður.
Munnhirða eftir krónusetningu
Fyrsta sólarhringinn skal bursta varlega meðfram tannlínunni í kringum krónuna.
Við notkun tannþráðar er mikilvægt að renna þræðinum út til hliðar frekar en að toga hann beint upp, þar sem það getur losað krónuna.
Af hverju mæla tannlæknar með krónum?
- Þegar tönn er sprungin, brotin eða mikið skemmd.
- Þegar fylling yrði of stór til að tönnin þoli daglegt álag.
- Þegar tönn hefur mikið slit eða mikla tannskemmd.
- Þegar tönn er mjög mislituð eða vansköpuð.
- Til að hylja tannígræðslu eða styðja við tannbrú.
Er rótarfylling nauðsynleg áður en króna er sett?
Ekki endilega. Margar tennur fá krónu án þess að þurfa rótarfyllingu. Í sumum tilfellum getur þó verið nauðsynlegt að framkvæma rótarfyllingu áður en krónan er sett á.
Við hverju má búast eftir að hafa fengið krónu?
Endurheimt eftir krónusetningu tekur yfirleitt nokkra daga. Bólga, viðkvæmni og erting geta komið fram eftir meðferð en ættu smám saman að minnka.
Gott er að skola með volgu saltvatni nokkrum sinnum á dag til að draga úr bólgu og stuðla að gróanda tannholdsins.
Hversu mikil tannbygging þarf að vera til staðar fyrir krónu?
Í flestum tilfellum þarf nægilega mikið af tönninni að vera til staðar svo hægt sé að festa krónuna örugglega.
Ef mikið vantar af tönninni geta komið til greina uppbyggingar með fyllingarefni, grunn- og kjarnauppbygging eða tannígræðsla eftir því sem við á.
Mögulegir gallar við tannkrónur
- Kostnaður getur verið hærri en við aðrar tannviðgerðir.
- Í sjaldgæfum tilfellum getur viðkvæmni eða erting komið fram.
- Krónur geta þurft viðhald eða endurnýjun síðar á ævinni.
- Í einstaka tilfellum getur þurft frekari meðferð á undirliggjandi tönn.
Er eðlilegt að krónan finnist skrítin í fyrstu?
Já. Margir finna fyrir því að ný króna sé öðruvísi fyrstu dagana eða vikurnar.
Eftir langa meðferð getur bitið einnig virst örlítið breytt um stund. Flestir venjast nýju krónunni smám saman og aðlögunin getur tekið nokkrar vikur.
Tungan er mjög næm fyrir breytingum í munninum og því getur hún fundið vel fyrir nýrri krónu í byrjun. Þetta lagast yfirleitt með tímanum.
Eftir undirbúning fyrir krónur
Eftir undirbúning getur tönn eða tennur verið viðkvæmar um tíma. Það getur varað frá nokkrum vikum upp í nokkra mánuði eftir umfangi meðferðarinnar.
Mælt er með góðri munnhirðu og notkun tannkrems fyrir viðkvæmar tennur, sérstaklega á kvöldin.
Mikilvægt er að sýna þolinmæði meðan svæðið jafnar sig. Flestir finna að einkenni minnka smám saman með tímanum.


